نویسنده

 

تلاش‏هاى جدید در نگرش به مسائل زنان‏
گزارشى از عملکرد دفتر مطالعات و تحقیقات زنان‏

الهام رضایى‏

[«دفتر مطالعات و تحقیقات زنان» مرکزى علمى پژوهشى وابسته به حوزه علمیه خواهران است که در سال 1377 با هدف تبیین دیدگاه نظام‏مند دین درباره زن و خانواده و پرورش پژوهشگر و کارشناس در حوزه مطالعات اسلامى زنان فعالیت خود را آغاز کرده است. ساختار تشکیلاتى، سیاست‏هاى راهبردى و دستاوردهاى بدست آمده از فعالیت‏هاى شش سال گذشته این مرکز در گزارشى که پیش روى شما است مورد بررسى قرار گرفته است گفتگو با حجت‏الاسلام زیبایى‏نژاد، مسئول مرکز نیز به همین هدف صورت گرفته است.]

پیدایش‏

پس از به ثمر رسیدن انقلاب شکوهمند اسلامى ایران، زنان همدوش و همگام با مردان ضمن حضور در عرصه‏هاى مختلف، نقش مهم و تعیین‏کننده‏اى را در پیشبرد اهداف والاى انقلاب و نظام ایفا کرده‏اند. هر چند در این سال‏ها تلاش‏هایى در خصوص ارتقاى مقام شامخ زن صورت گرفته اما هنوز مشکلات بسیارى، زنان را احاطه کرده است که رفع موانع و چالش‏ها و ضرورت توجه به طرح نظریه در ایجاد تمدن اسلامى توسط رهبر معظم انقلاب و فرهیختگان حوزه و دانشگاه نیازمند تلاش جدیدى در نگرش به زن و خانواده و ارائه الگویى نوین در دفاع از شخصیت و حقوق زنان است. یکى از مراکزى که در این جهت شکل گرفته و على‏رغم مدت کوتاهى که از تأسیس آن مى‏گذرد، فعالیت‏ها و خدمات قابل گزارشى را ارائه کرده، مرکز علمى، پژوهشى «دفتر مطالعات و تحقیقات زنان» است که به همت مسئولان مربوط و حوزه علمیه قم از مهرماه سال 77 فعالیت خود را آغاز کرده است.

اهداف‏

این نهاد با هدف تبیین دیدگاه نظام‏مند دین در باره زن و خانواده، پرهیز از نگاه تک‏بُعدى و در نظر گرفتن ابعاد اخلاقى، اعتقادى و رفتارى در ترسیم الگوى متعالى از زن براى دستیابى وضعیت فعال و غیر منفعل، به پرورش پژوهشگر و کارشناس در حوزه مطالعات اسلامى زنان و خانواده و ارتقاى آگاهى‏ها و تحلیل‏ها در این حوزه با تکیه بر داده‏هاى نو پرداخته است. تعمیق و ژرف‏بخشى به پژوهش‏ها و کارشناسى‏هاى دینى در حوزه زنان و پاسخگویى به نیازهاى نظرى (تئوریک) و دفاع از مرزهاى اعتقادى در این حوزه از دیگر اهداف اعلام شده این مرکز مى‏باشد.
اما دفتر مطالعات و تحقیقات زنان مهم‏ترین سیاست‏هاى خود را همگن‏سازى پژوهش‏ها و مطالعات بنیادى و کاربردى با نیازهاى مخاطبان، جلب مشارکت بانوان در فعالیت‏هاى پژوهشى دفتر، بهره‏مندى از پژوهشگران ویژه در قالب هیئت علمى به منظور تشکیل هسته‏هاى تخصصى و همکارى و تعامل با اشخاص حقیقى و حقوقى به منظور استفاده از ظرفیت‏ها و توان علمى آنان و توسعه و تعمیق پژوهش‏ها و کارشناسان معرفى کرده است. ضمن اینکه براى پژوهش‏هایى که قابلیت استفاده و تأثیرگذارى در برنامه‏ریزى کشور را دارند، حق اولویت قائل شده است. موضوعاتى مانند رویارویى با ایدز، شبیه‏سازى و ... همچنین روزآمدى پژوهش‏ها، دورى از انجام پژوهش‏هاى موازى با سایر مراکز پژوهشى، پرهیز از ورود به احزاب سیاسى و بررسى میان‏رشته‏اى پدیده‏ها و مسائل مربوط به حوزه زن و خانواده از دیگر سیاست‏هاى مهم شوراى برنامه‏ریزى دفتر مى‏باشد.

شوراى برنامه‏ریزى‏

ارکان تشکیلاتى دفتر مطالعات و تحقیقات زنان مشتمل بر شوراى برنامه‏ریزى (که مرکّب از مدیران ارشد دفتر، نماینده مرکز مدیریت حوزه علمیه خواهران و تعدادى از کارشناسان مسائل زنان است) کار تدوین سیاست‏ها، برنامه‏هاى درازمدت و سالیانه و تصویب طرح‏هاى کلان و نظارت بر برنامه‏ها و سیاست‏هاى مصوّب را عهده‏دار مى‏باشد.

مدیریت پژوهش‏

مدیریت پژوهش وظیفه تشکیل گروههاى پژوهشى، انجام پژوهش‏ها، تشکیل جلسات علمى، تدوین فصلنامه‏ها و ویژه‏نامه‏هاى تخصصى، مشاوره علمى به پژوهشگران و ارتباط کارشناسانه با نهادهاى پژوهشى به منظور گسترش و تعمیق پژوهش‏ها را بر عهده دارد و یکى دیگر از ارکان تشکیلاتى این دفتر مى‏باشد.

گروههاى علمى‏

گروههاى علمى دفتر را حلقه‏هاى تخصصى متشکل از اعضاى هیئت علمى و پژوهشگران تشکیل مى‏دهند که تدوین و سفارش مقالات علمى، تشکیل جلسات و فرآیند کارشناسى و مشاوره را زیر نظارت مدیریت پژوهش بر عهده دارند.

مدیریت اطلاع‏رسانى‏

مدیریت اطلاع‏رسانى، سومین رکن این نهاد، وظیفه گزینش اطلاعات و داده‏هاى تخصصى مشتمل بر کتب، مقالات و ...، طبقه‏بندى موضوعى و آماده‏سازى آن براى استفاده پژوهشگران و کارشناسان و ارائه به مخاطبان دفتر را عهده‏دار است. نمایه‏پردازى آثار علمى، تشکیل پرونده علمى، زمینه‏سازى براى تدوین اصطلاح‏نامه تخصصى زنان و تأسیس پایگاه اطلاع‏رسانى، از دیگر وظایف این مدیریت است.
گفتنى است در شوراى برنامه‏ریزى، مدیریت پژوهش و اطلاع‏رسانى تعدادى کارشناس زن حضور دارند.

واحد آموزش‏

چهارمین رکن تشکیلاتى دفتر مطالعات و تحقیقات زنان، واحد آموزش مى‏باشد که تشکیل دوره‏هاى آموزشى پژوهشى، تشکیل دوره‏هاى آموزش ترویجى جهت ارائه آخرین یافته‏ها به دانشجویان، طلاب و جامعه علمى کشور و کمک به تأسیس رشته تخصصى زنان (در صورت تصویب) در حوزه علمیه، از وظایف این واحد مى‏باشد.

ارتباطات فرهنگى‏

واحد ارتباطات فرهنگى وظیفه شناسایى صاحب‏نظران و کارشناسان مسائل زنان و معرفى به مدیریت پژوهش به منظور بهره‏مندى از توان و ظرفیت‏هاى علمى، ارتباط با سایر نهادها جهت شناسایى توانمندى‏ها و زمینه‏سازى براى تعامل و همکارى بیشتر و ارائه توانمندى‏ها به جامعه علمى، اطلاع‏رسانى شفاهى به نخبگان و مسئولان، تدوین بیانیه‏هاى دفتر، تشکیل نشست‏هاى علمى و همایش‏ها و حضور در کنفرانس‏هاى علمى و نمایشگاههاى مراکز فرهنگى را به دوش کشیده است.

نشریه‏

واحد نشریه، به عنوان ششمین رکن دفتر مطالعات و تحقیقات زنان، انتشار نشریه «حورا» را که در فاز اوّل به صورت نشریه داخلى عرضه مى‏شود، در دست دارد تا در قالب آن افزون بر طرح مسائل و مشکلات زنان، مباحث اندیشه‏اى و نقد اندیشه را در حوزه مطالعات آنان مطرح سازد.

دفتر برنامه‏ریزى و نظارت‏

هماهنگى مدیریت و واحدها، برنامه‏ریزى به منظور آسان‏سازى فعالیت‏ها و کارآمدتر شدن روابط سازمانى و نظارت شکلى بر عملکرد مجموعه را دفتر برنامه‏ریزى و نظارت که از دیگر اجزاى تشکیلاتى این مرکز است، عهده‏دار مى‏باشد.

واحد ادارى مالى‏

در نهایت، واحد ادارى مالى به عنوان آخرین رکن، مسئول پیگیرى امور ادارى، مالى، پرسنلى، رفاهى، خدمات نشر و توزیع آفرینش‏ها و تولیدات دفتر مى‏باشد.

برنامه و پروژه‏ها

اما دفتر مطالعات و تحقیقات زنان در جهت دستیابى به اهداف مورد نظر، تدابیر و برنامه‏هایى را در دستور کار خود قرار داده که از آن جمله است:
1. انجام پژوهش‏هاى بنیادین و کاربردى با توجه به نیازهاى دو قشر مهم دانشگاهى و حوزوى.
2. پیگیرى طرح بزرگ تدوین «الگوى جامع شخصیت زن در اسلام» که از دو سال پیش آغاز و بخش نخست آن به جامعه علمى کوثر تقدیم شده و مراحل بعدى در حال انجام مى‏باشد.
3. همچنین چاپ و نشر کتاب‏هایى چون «درآمدى بر نظام شخصیت زن در اسلام»، «فمینیسم، جنسیت، دانش‏هاى فمینیستى»، «مسائل و مشکلات زنان، اولویت‏ها و رویکردها»، «آیینه زن»، «زن در نگاه روشنفکران»، «شروط غیر معتبر و آثار حقوقى آن در معاهدات بین‏المللى با نگاهى به کنوانسیون محو تمام اَشکال تبعیض علیه زنان» و «کنوانسیون محو تمام اَشکال تبعیض علیه زنان» مهم‏ترین کتاب‏هایى هستند که در باره زنان منتشر شده‏اند.
4. تشکیل جلسات علمى، همایش‏ها و میزگردهاى کارشناسى، یکى دیگر از برنامه‏هاى دفتر است. «هم‏اندیشى بررسى مسائل و مشکلات زنان»، «نشست دفاع از حقوق زنان ما و نظام بین‏الملل» و جلسات مسئله‏شناسى «جهانى‏سازى و مسائل زنان»، «روسپى‏گرى»، «بحران جنسى»، «آسیب‏شناسى خانواده» و «شبیه‏سازى» حاصل تلاش و تدوین این برنامه‏هاست.
5. از دیگر برنامه‏هاى دفتر، پرورش پژوهشگران و کارشناسان است که افزون بر تشکیل دوره‏هاى آموزشى ویژه براى تعدادى از بانوان پژوهشگر با مدرک 3 و 4 حوزه از سال 78، طرح جذب هیئت علمى در قالب گروههاى پژوهشى در دست پیگیرى است و مطالعات اولیه به منظور پیشنهاد رشته تخصصى مطالعات زنان به حوزه علمیه انجام شده است.
6. آشناسازى جامعه علمى کشور و طلاب و دانشجویان با مهم‏ترین مباحث زنان، برنامه بعدى مؤسسه مى‏باشد. تا کنون شش دوره آموزشى بدین منظور انجام شده است. در دوره اوّل و دوم خواهران حوزه و دانشگاه مقیم قم، در دوره سوم اساتید معارف اسلامى دانشگاهها، اساتید حوزه‏ها و اعضاى نهادهاى غیر دولتى زنان و بانوانى از تهران حضور داشتند. دوره چهارم با شرکت بیش از 60 نفر از دانشجویان دختر بسیجى برگزیده از سراسر کشور برگزار شد. شرکت‏کنندگان دوره پنجم و ششم را 60 نفر از خواهران دانشگاهها و حوزه‏هاى علمیه تهران شامل مى‏شدند.
7. از دیگر برنامه‏هاى دفتر مطالعات و تحقیقات زنان، اطلاع‏رسانى به مخاطبان مى‏باشد که علاوه بر تأسیس پایگاه اینترنتى، نرم‏افزار ریحانه (مشتمل بر بیش از 600 آیه و چندین هزار روایت شیعه در بیش از 2700 موضوع به صورت CDدر باره زن و خانواده) تهیه شده است.

کتاب و مقاله‏شناسى‏

برنامه کتاب‏شناسى زنان نیز با معرفى هزار عنوان کتاب و مقاله، اطلاعات مورد نیاز پژوهشگران را در سایت دفتر مطالعات، تأمین خواهد کرد.

کتابخانه تخصصى‏

پشتیبانى از پژوهشگران و کارشناسان حوزه به عنوان آخرین برنامه، تأسیس کتابخانه تخصصى زنان با بیش از سه هزار جلد کتاب به زبان‏هاى فارسى، عربى و انگلیسى و تشکیل پرونده علمى مشتمل بر هزاران مقاله از نشریات تخصصى و کتب علمى را بر عهده دارد تا پژوهشگران را در ارائه پژوهش‏هاى همخوان با فضاى علمى کشور یارى کند.

پایگاه اطلاع‏رسانى‏

پایگاه اطلاع‏رسانى دفتر مطالعات و تحقیقات زنان از اردیبهشت سال 82 با هدف تقویت پژوهش‏ها و کارشناسان از طریق پشتیبانى اطلاعاتى، توسعه ارتباط میان دفتر مطالعات و فرهیختگان و نهادها و ایجاد جریان علمى فرهنگى از طریق انتقال داده‏ها و تحلیل‏هاى نو و ارائه دیدگاه نظام‏مند دینى، آغاز به کار کرده است. جهت‏گیرى پژوهشى و علمى، پرهیز از ورود به گرایش‏هاى سیاسى، توجه به مخاطبان جهانى و داخلى، تازگى اطلاعات و تحلیل‏ها، سرعت در انتقال اطلاعات و تنوع بخشیدن به حمایت‏هاى اطلاعاتى از پژوهشگران، مهم‏ترین سیاست‏هاى پایگاه است.
معرفى دفتر به مخاطبان و جلب بیشتر همکارى و مساعدت آنان، اطلاع‏رسانى از پژوهش‏هاى اسلامى انجام شده در حوزه زن و ارائه محصولات پژوهشى دفتر به مخاطبان، اقداماتى است که توسط این پایگاه انجام مى‏شود. همچنین ارائه اطلاعات نوین از مسائل زنان، عرضه پیوسته تحلیل مهم‏ترین مسائل زنان، مباحث مطرح شده در دوره‏هاى آموزشى و جلسات علمى دفتر در قالب صوت و تصویر و گفتگوهاى علمى با مخاطبان از دیگر برنامه‏هاى پایگاه اطلاع‏رسانى دفتر مى‏باشد.
فاز اوّل از مراحل اجرایى سایت که در زمینه کتاب‏شناسى به معرفى بیش از دو هزار عنوان کتاب پرداخته یا به طور کامل و یا در فصل‏هایى مسائل زنان را مطرح کرده، در دسته دوم از این کتب به فهرست فصل‏هاى مربوطه نیز اشاره شده است. در این بخش کتابخانه‏هایى که کتب آنها در فاز اوّل معرفى شده‏اند شامل: کتابخانه تخصصى دفتر مطالعات و تحقیقات زنان، کتابخانه تخصصى تاریخ اسلام و ایران، کتابخانه پژوهشکده حوزه و دانشگاه، کتابخانه مؤسسه در راه حق، کتابخانه مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینى(ره) مى‏باشند. از ویژگى‏هاى کتاب‏شناسى کتب زنان، موضوعى بودن، وجود فهرست الفباى موضوعات و جستجوى آسان مى‏باشد.
اکنون فاز دوم این طرح با حجم حدود هزار کتاب در حال افزایش به مجموعه مذکور مى‏باشد.
از دیگر موارد موجود در سایت، کتاب‏هاى تمام‏متن مى‏باشد که ضمن دسترسى به متن کامل کتاب‏هاى منتشره دفتر، امکان چاپ آسان متن و یکسان بودن شماره صفحات الکترونیکى با شماره صفحات متن چاپى فراهم مى‏باشد. مقالات تمام‏متن نیز همین ویژگى‏ها را دارد.

نمایه مطبوعات و نوارخانه‏

نمایه مطبوعات نیز به نمایه‏سازى مطالب مربوط به زنان در مطبوعات کثیرالانتشار پرداخته و آنها را به صورت موضوعى ارائه مى‏کند که به کاربران امکان جستجوى پیشرفته، استفاده از فیش‏هاى الکترونیکى و چاپ فیش‏ها و تایپ فارسى در ویندوزهاى انگلیسى را مى‏دهد.
در بخش مباحث ویژه، مهم‏ترین مباحث و مسائل جارى زنان مورد توجه قرار مى‏گیرد و اخبار و گزارش‏هاى مربوط به آن ارائه مى‏شود.
نوارخانه، قسمت دیگرى از پایگاه اطلاع‏رسانى این مرکز است که محتواى کامل تعدادى از نوارهاى صوتى علمى، آموزشى و تبلیغى موجود در دفتر را ارائه مى‏کند.
فیلم‏هاى آموزشى، علمى و تبلیغى موجود در دفتر به صورت CD و VHS در اختیار متقاضیان قرار مى‏گیرد. همچنین هر گونه انتقاد و پیشنهادى از طریق سایت به اطلاع دفتر مى‏رسد.

گفتگو با مسئول دفتر مطالعات‏

براى آشنایى بیشتر با عملکرد دفتر مطالعات و تحقیقات زنان و دیدگاههاى این دفتر، با حجت‏الاسلام آقاى محمدرضا زیبایى‏نژاد، مسئول دفتر گفتگو کردیم. آقاى زیبایى‏نژاد، ضعف بنیه‏هاى علمى را مهم‏ترین مشکل تحقق اهداف این مرکز مى‏داند و در باب نظریه‏پردازى در مسائل زنان، مى‏گوید:
«نظریه‏پردازى، استعدادهاى خاصى را مى‏طلبد که متأسفانه هنوز زمینه پرورش این استعدادها فراهم نشده است. پر هزینه بودن تحقیقات پژوهشى، مشکل دیگر این بخش است؛ ضمن اینکه نظام ارزشیابى درستى هم وجود ندارد.»

ایشان با بیان اینکه مدیریت‏ها به گونه‏اى است که کار حجیم را مى‏پسندند، مى‏افزاید:

«همت افراد تحت تأثیر شرایط فعلى به سمت پژوهش‏هاى گزارش‏گونه مى‏رود، در حالى که باید سعى شود کارهاى تولیدى بیشترى ارائه گردد که امیدواریم بتوانیم دریچه جدیدى را در این خصوص باز کنیم و دو قشر مهم طلبه و دانشجو را با دانش بیشتر آشنا سازیم. از آنجا که روحیه نقّادى ما نسبت به دانش‏هاى روز کم شده، با پرورش و پالایش داده‏هاى خود، بازبینى درست و کافى از علوم مختلف داشته باشیم.»
از وى پرسیدیم:

حضرت امام خمینى با دید کلان و جامع و شجاعت خویش، باب‏هاى جدیدى را براى بازبینى بسیارى از مسائل گشودند. دفتر مطالعات در حوزه مسائل زنان، از این فرصت چه بهره‏هایى را جهت طرح درست مباحث زنان برده و مى‏برد؟

دید امام خمینى نسبت به زن تحت تأثیر عنصر زمان و مکان تغییر مى‏کرد، چنان که در پیش از انقلاب با توجه به شرایط حاکم بر جامعه آن روز، اعتقادى به حضور زنان در عرصه‏هاى مختلف نداشتند اما پس از انقلاب با عنایت ویژه به برابرى حقوق زن و مرد، صریحاً زنان را به مشارکت در عرصه‏هاى اجتماعى، فرهنگى، علمى و ... فرا مى‏خواندند که در شرایط فعلى، مهم‏ترین وظیفه ما توجه به ایده‏ها و آرمان‏هاى امام خمینى(ره) مى‏باشد که این ایده‏ها را تبدیل به سیاست کنیم و نقاط مبهم را رفع و الگوى مناسبى را از زن امروز ترسیم کنیم. در نهایت مهم‏ترین وظیفه‏اى که بر دوش ما نهاده شده، ترسیم الگویى جامع از ایده‏هاى امام براى شخصیت زن است.
پرسیده شد:

دفتر مطالعات در مقابل برخى نگاهها که تشابه محورى و تساوى‏خواهى را در حقوق و جایگاه زنان مطرح و ترویج مى‏کنند، مسئله «تناسب‏محورى» را مطرح کرده است. این راهبرد بر چه اساس و با چه هدفى انتخاب شده است؟

در مقابل دیدگاه جوامع سنتى که بر تفاوت‏هاى زن و مرد پافشارى کرده و آنها را باعث تحقیر زنان مى‏دانند و اندیشه مدرن که مطرح مى‏سازد زن و مرد صرفاً در ویژگى‏هاى بیولوژیکى متفاوتند و تمام مرزهاى زنان و مردان قابل برداشت مى‏باشد، ما معتقدیم چنین دیدگاههایى به تباهى زن و مرد مى‏انجامند؛ پس باید حد میانه‏اى را پذیرفت که هم حجتى دینى داشته باشد و هم ضمانت اجرایى. در این راستا با به رسمیت شناختن تفاوت‏هاى زن و مرد باید این اختلافات را در مسیر اتحاد دو جنس قرار داد و آنها را به طور مکمل بیان کرد، نه مزاحم. هدف ما از طرح ایده تناسب‏محورى، ترسیم راه میانه‏اى است بین جریان سنتى و مدرن که مى‏تواند افق روشنى را براى زنان ترسیم کند.
سؤال کردیم:

دفتر مطالعات به عنوان یک مؤسسه حوزوى، طرح مباحث زنان و خانواده در حوزه را در بعد نظرى و حکم‏شناسى، نیز از نظر موضوع‏شناسى در چه سطحى مى‏بیند؟ چه نیازهایى را در این خصوص احساس مى‏کند و براى حساس کردن مجامع حوزوى به این نیازها چه تلاش‏هایى داشته است؟

قوانین موجود باید آسیب‏شناسى شوند و در صورت امکان، این قوانین در مجارى قانونى وضع و با مسائل خانواده هماهنگ شوند؛ اصلاحات حقوقى با اصلاحات فرهنگى باید مطابقت یابند و سیاست‏ها به طرف واقعیت‏نگرى سوق داده شوند. سیستم قانونگذارى نیز اگر طبق سیاست‏هاى کلان پیش رود و برنامه‏هاى کلان به صورت قانون، لوایح و برنامه‏هاى فرهنگى درآید، بسیارى از مشکلات موجود برطرف مى‏گردد؛ ضمن اینکه در حال حاضر، مهم‏ترین مشکل در این بخش، ضعف کارشناسى در حل مسائل زنان مى‏باشد که باید به آن توجه کرد.
پرسیدیم:

عمده‏ترین چالش‏هاى پیش روى نظام اسلامى در حوزه مسائل زنان، دختران و خانواده، از نظر شما چه چیزهایى هستند؟

نفوذ فرهنگ مدرن در فرهنگ اسلامى بزرگ‏ترین چالش در این زمینه است. متأسفانه در جامعه فعلى تحلیل درستى از مباحث روز به عمل نمى‏آید و ما در آینده با مشکلى جدى در این بخش مواجه مى‏شویم. از طرفى، ذهن جوان درگیر با فرهنگ مدرن است و از طرف دیگر، نظامى که نتوانسته مباحث دینى را به خوبى تبیین کند، از این‏رو برخى زنان تحصیلکرده که تحت تأثیر فرهنگ مدرن قرار مى‏گیرند، احساس مى‏کنند در حق آنان اجحافى صورت گرفته، پس مقابل ما موضع مى‏گیرند. این برآیند زیر سؤال رفتن نظام در بُعد کارآمدىِ آن است که به عنوان چالشى مهم مطرح مى‏شود.

حجت‏الاسلام زیبایى‏نژاد با اظهار تأسف از اینکه در توجه به دین فقط فقه‏محورى مد نظر قرار گرفته، مى‏گوید:
«قانون زمانى که با اصلاحات اخلاقى و اعتبارى همراه نباشد، موفق نخواهد بود، همان طور که حوزه مطالعات زنان نیز تا کنون پیرو احساسات بوده و در اصلاحات، نگرشى سطحى داشته؛ از این‏رو نتوانسته است نیازها را به خوبى بشناسد و آنها را پاسخگو باشد.»
در پایان سؤال شد:

در سیاست‏هاى دفتر مطالعات به همگن‏سازى پژوهش‏ها و مطالعات کاربردى با توجه به نیازهاى مخاطبان اشاره شده است. این نیازسنجى به چه صورتى عملى مى‏شود؟

شناخت مخاطبان و نیازسنجى آنها از کارهاى مهم ماست. دفتر مطالعات و تحقیقات زنان سعى کرده با تعامل بهتر و بیشتر، مدیران نظام را که به نحوى با مسائل زنان، کارشناسان، نیروهاى حوزوى و دانشگاهى و ... در ارتباط هستند، به توجه بیشتر فرا خواند ضمن اینکه این دفتر نیازسنجى مخاطبان خود را طبق تخمین و تقاضاهاى رسیده ارزیابى مى‏کند و همین نیازها، مشکلات و تقاضاهاى مخاطبان، مبناى تحلیلى مى‏شود که دریافت شده است.