نویسنده

 

همایش نقش زنان کارآفرین در بخش بازرگانى کشور

محبوبه پلنگى‏

مؤسسه مطالعات و پژوهش‏هاى وزارت بازرگانى به منظور تقدیر و ارج نهادن به مقام زنان کارآفرین در عرصه بازرگانى کشور و در راستاى اهداف خود مبنى بر مشارکت علمى در برگزارى همایش‏هاى مرتبط و ایفاى سهم خود در مستندسازى، توسعه و ترویج دانش و مطالعات مربوط به کارآفرینى زنان در عرصه بازرگانى کشور با معرفى برترین زنان کارآفرین در عرصه عمل با هدف انتقال تجارب، الگوسازى و تقویت انگیزه زنان نوآور و خلاق، نخستین همایش «نقش زنان کارآفرین در عرصه بازرگانى کشور» را در مرکز توسعه تجارت ایران برگزار کرد.
در این مراسم که با حضور خانم «زهرا شجاعى»، مشاور رئیس‏جمهور و رئیس مرکز امور مشارکت زنان و «محمد شریعتمدارى»، وزیر بازرگانى و خانم «شهربانو امانى»، مشاور وزیر بازرگانى و تنى چند از مسئولین و معاونین وزارت بازرگانى افتتاح شد ابتدا خانم امانى، ضمن خیر مقدم و خوشامدگویى به حضار و مسئولین، چگونگى روند این همایش را از ابتدا تا زمان برگزارى بیان کرده و گفت:
«زنان در شکل‏گیرى قانون‏ها و تشکل‏هاى سیاسى، اجتماعى و اقتصادى نقش تعیین‏کننده‏اى داشته و کارآفرینى به عنوان واژه‏اى که با مکانیزم و روحیه لطیف، خودسازى و اعتماد به نفس زنان مأنوس بوده و در این میان زن ایرانى به عنوان معمار کانون گرم خانواده و به عنوان عنصرى مقتصد، نقش‏آفرین عرصه خانواده بوده است.»
وى در ادامه افزود: «زنان در بسیارى از موارد، در نوآورى و ایجاد صنایع بدیع و حرف نوین در اقتصاد و تجارت کشور، پیشگام بوده، که متأسفانه نقش کارآمد و کارآفرین زن ایرانى همواره از نظرها مخفى بوده و اگر موفقیتى هم حاصل شده، همیشه از زبان مردان بیان شده و به نام آنان ثبت گردیده است.»
خانم «شجاعى» دومین سخنران این همایش بود که ضمن ابراز خشنودى از چنین همایشى گفت:
«در جهان کنونى که قدرت رقابت، عاملى تعیین‏کننده براى حضور کشورها در عرصه جهانى به شمار مى‏رود، نیل به هدف تبدیل شدن به قدرت اول منطقه، آنچنان که در سند چشم‏انداز 20 ساله بدان اشاره شده است و دستیابى به توسعه پایدار بدون بهره‏گیرى از شایستگى‏ها و توانمندى‏هاى زنان محال به نظر مى‏رسد.»
وى در ادامه بقا و دوام به کارگیرى تمامى منابع و ظرفیت‏هاى موجود را امرى لازم دانسته و افزود: «شرایط به گونه‏اى پیش مى‏رود که دیگر نمى‏توان در سطح شعار و اندرز باقى ماند و براى بقا در چنین شرایط و وضعیتى فراهم آوردن بسترى براى بروز و نوآورى و فعالیت‏هاى کارآفرینى زنان و به طور کلى تسهیل این امور امرى ضرورى به نظر مى‏رسد.»
خانم شجاعى اضافه کرد: «تحلیل موانع حضور زنان در عرصه فعالیت‏هاى اقتصادى، عوامل مؤثر در کارآفرینى زنان، شناسایى و معرفى الگوهاى موفق و به کارگیرى روش‏هاى عملى و مؤثر در راستاى جذب و تربیت استعدادهاى بالقوه زنان و ایجاد تمهیدات لازم براى تشویق و ترغیب بانوان کشور جهت حضور در عرصه فعالیت‏هاى کارآفرینانه در سطح ملى و بین‏المللى امرى مهم و لازم است.»
خانم «شجاعى» در ادامه با مقایسه زنان کارآفرین و مردان کارآفرین گفت:
«زنان کارآفرین در مقایسه با مردان کارآفرین ناچار به مقابله با موانع بیشترى هستند که از جمله مى‏توان: 1- تأمین سرمایه و کمبود تجربه؛ 2- موانع اجتماعى، فرهنگى یا نگرش‏هاى منفى نسبت به کار زنان بخصوص در جوامع سنتى؛ 3- عدم دسترسى به اطلاعات مورد نیاز؛ و 4- عدم تشویق زنان توسط خانواده اشاره کرد.»
وى در پایان، بهبود وضعیت زنان کارآفرین و ایجاد فرصت‏هاى شغلى گسترده‏تر، ایجاد تسهیلات مالى و اعتبارى بیشتر و قابلیت‏آفرینى و ایجاد شبکه‏هاى محلى، منطقه‏اى و تغییر اصلاح باورهاى اجتماعى را امرى مسلم و کارساز عنوان کرد.
سومین سخنران مراسم افتتاحیه همایش زنان کارآفرین، «محمد شریعتمدارى» وزیر بازرگانى بود که سخنان خود را با قرائت متن پیام رئیس‏جمهور به همایش زنان کارآفرین آغاز کرد. در بخشى از این پیام آمده است:
«هدف اصلى از برگزارى این همایش ارج نهادن به جایگاه ارزشمند زنان کارآفرین به طور عام و در حوزه بازرگانى کشور به طور خاص و تقدیر و تشکر از زحمات آنان مى‏باشد. در خصوص استعدادها و توانایى‏هاى زنان در زمینه‏هاى مختلف حرفه‏اى، مدیریتى و خانه‏دارى حرف‏هاى گفتنى و قابل توجه بسیار است. نتایج بررسى‏هاى محققان نشان مى‏دهد طى سال‏هاى اخیر زنان بیش از مردان وارد بازار کار و فعالیت در عرصه‏هاى مختلف کارآفرینى شده‏اند؛ این امر سبب شده تا آنان در زمینه‏هاى مختلف اقتصادى خانوار، ملى و بین‏المللى و کارآفرینى مسئولیت بیشترى را بر عهده گیرند. مطالعه تاریخ ملل و حتى رجوع به تاریخ کشور خودمان روشن مى‏سازد که زنان از دیرباز دوشادوش مردان در صحنه‏هاى فعالیت‏هاى اجتماعى نظیر کشاورزى و دامپرورى در روستاها، صنایع دستى و سنتى و بخش صنعت و آموزش در امر ساماندهى اقتصاد خانوار و تأمین معاش و دیگر ملزومات زندگى و حتى پذیرش پست‏هاى کلیدى و حساس همچون مدیریت که لازمه همه آنها کارآفرینى است، مشارکت فعال داشته‏اند و هر جا که امکان حضور و بروز استعداد یافته‏اند، شایستگى‏هاى والاى خود را به خوبى نشان داده‏اند.»
رئیس‏جمهورى در بخش دیگرى از این پیام آورده است:
«امروز دستگاه مهم بازرگانى و اقتصادى وزارت بازرگانى مى‏تواند محیط و بستر مناسبى براى فعالیت و رشد و اعتلاى زنان کارآفرین باشد، زیرا توانمندى‏هاى اقتصادى هر جامعه‏اى در قالب کیفیت و کمیت کالا و خدمات خلق شده در بازارهاى داخلى و خارجى، توسط بخش بازرگانى به نمایش گذاشته مى‏شود و مطلوب‏ترین شیوه‏هاى ارتباط میان عرضه و تقاضا در سطح ملى را این بخش تأمین مى‏نماید. امروز که وزارت مذکور در حال گذر از شیوه‏هاى سنتى تولید و پیشرفت و توسعه به سوى شیوه‏هاى نوین اقتصادى با پیکره کارى و اجرایى آن از اهمیت و اولویت ویژه‏اى برخوردار است و من نیز به همه دست‏اندرکاران این وزارتخانه توصیه مى‏کنم که در این خصوص اهتمام و تلاش بیشترى به کار گیرند و این حلقه ارتباطى را قوى‏تر و مستحکم‏تر نمایند و با طراحى و اجراى برنامه‏هاى لازم بستر و زمینه را براى حل مشکلات شغلى بانوان مستعد، معرفى الگوهاى موفق زنان کارآفرین، کاهش مراحل ادارى تأسیس و اداره شرکت‏هاى تولیدى، ایجاد تشکل‏هاى غیر دولتى NGOزنان کارآفرین و حمایت‏هاى مادى و مالى از آنان، ایجاد کارگاههاى آموزشى خاص زنان و تدابیرى از این قبیل فراهم آورند.»
در ادامه آقاى «شریعتمدارى» به سخنرانى پرداخت و گفت: «حضور زنان در عرصه‏هاى اقتصادى هیچ تضادى با دستورات اسلام ندارد و حضرت خدیجه(س) نخستین زن کارآفرین اسلامى است.» وى در ادامه به سهم زنان از مجموع مشارکت 12 درصدى در فعالیت‏هاى اقتصادى جامعه اشاره کرد و افزود: «در بخش بازرگانى سهم زنان هنوز بسیار اندک است و در سطح 3/1 تا 6/2 درصد در نوسان مى‏باشد.»
آقاى «شریعتمدارى» در ادامه با تأکید بر نقش مهم تجارت الکترونیک در ایجاد فضاى مجازى براى کسب و کار گفت: «در این عرصه نقش زنان کارآفرین بسیار مهم است.»
وى ابراز امیدوارى کرد که با پى‏گیرى مقررات لازم در شوراى پول و اعتبار شرایطى فراهم شود تا زنان کارآفرین با سهولت بیشترى بتوانند منابع مالى و تسهیلات لازم را براى تحقق فعالیت‏هاى اقتصادى خود فراهم کنند.
ایشان ایجاد دوره‏هاى دانش‏افزایى زنان در حوزه مربوط به کارآفرینى در حوزه تجارت را مورد توجه قرار داد و افزود: «فعالان حوزه تجارت در عرصه‏هاى گوناگون نیازمند دانش‏افزایى هستند و وزارت بازرگانى بخش ویژه‏اى را در سازمان توسعه تجارت براى امر آموزش و توانمندسازى بنگاههاى فعال در حوزه داخلى و خارجى فراهم مى‏کند.»
آقاى «شریعتمدارى» در ادامه در خصوص تصویب ماده 1/15 برنامه سوم توسعه گفت: «این ماده نقش مؤثرى در تشخیص نیازها و حرکت به سمت تعالى نقش زنان در عرصه‏هاى مختلف اقتصادى داشته است و در برنامه چهارم توسعه نیز باید حرکت در جهت راهکارهاى عملى ماده 1/15 را تداوم بخشید.»
وى با بیان اینکه به زودى سایت زنان کارآفرین راه‏اندازى مى‏شود اضافه کرد: «این سایت نقش مهمى در معرفى نوع فعالیت بازرگانى زنان کارآفرین در عرصه داخلى و خارجى خواهد داشت.»
وى در پایان ابراز امیدوارى کرد که این همایش در شناخت موانع فرا روى تجارت زنان و ارائه راهکارهاى لازم گام‏هاى مثبتى را بردارد.
در ادامه همایش پنج نفر از زنان کارآفرین با ارائه تجربه کارآفرینى خود روند ادامه همایش را پرجاذبه کردند. دکتر «فریبا لطیفى»، مدیرعامل سازمان فرهنگى فرا؛ دکتر «شمس لاهیجانى» بازرگان کارآفرین؛ «لعیا رؤیایى» بازرگان کارآفرین؛ دکتر «فریده خلعتبرى» مدیرعامل انتشارات شباویز؛ و «شیرین پیروزمند» بازرگان کارآفرین.
ادامه نخستین همایش زنان کارآفرین با ارائه مقالاتى چند تحت عنوان «سیر تحول کارآفرینى زنان در ایران» توسط دکتر «زهرا آراستى»، «بررسى عوامل مؤثر در توسعه کارآفرینى زنان در جهان» توسط دکتر «منیژه حقیقى‏نسب»، «راهکارهاى تقویت‏کننده کارآفرینى زنان در بخش بازرگانى» توسط دکتر «پروانه گلرد»، «موانع حقوقى و اجتماعى کارآفرینى زنان در بازار کار» توسط «نادره تاج‏پور» و «توسعه راهبردى توسعه کارآفرینى زنان در ایران» توسط «مینا مهرنوش» پایان‏بخش این همایش بزرگ بود.