نویسنده

 

دختران جوان روستایى؛ چشم‏اندازى به آینده‏

رفیع افتخار

1

در عصر حاضر، دانش، اولین گام و نیروى جوان، اولین منبع براى پیشبرد اهداف توسعه‏اى در کشورها محسوب مى‏شوند و به کارگیرى مؤثر و کارآى جوانان در عرصه‏هاى مختلف سازندگى از بدیهیات در توسعه ملى به شمار مى‏آید. بنا به تعریف سازمان ملل متحد، گروه سنى 15 تا 24 ساله، هرم سنى قشر جوان را تشکیل مى‏دهد. سرمایه‏گذارى براى تربیت نسلى بالنده که مجهز به آگاهى و دانش روز باشند، نه تنها همانند سرمایه‏گذارى‏هاى مستقیم در بخش‏هایى مانند صنعت و کشاورزى است بلکه چه بسا که از اولویت و قدر و منزلتى بیشتر نسبت به سایر بخش‏ها برخوردار باشد. در سال 1985 میلادى (سال جهانى جوانان) تقریباً 745 میلیون نفر از جوانان در کشورهاى کمتر توسعه‏یافته زندگى مى‏کرده‏اند. از این جمعیت بالغ بر 70 درصد یا به عبارتى 520 میلیون دختر و پسرِ جوان، در نواحى روستایى حضور داشته‏اند. اما کمتر از حضور و مشارکت این جمعیت خلاق و رو به رشد در عرصه‏هاى مختلف استفاده شده است چرا که نوعاً درگیر مسائل و مشکلات دست و پاگیرى بوده‏اند و همین امر سبب گردیده تا آنان نتوانند در صحنه‏هاى مورد علاقه کار و زندگى حضورى همه‏جانبه و موفق داشته باشند. حال آنکه دختر روستایى همچون دیگر دختران، آینده خود را با دنیایى از آرزوها و امیدها آذین مى‏بندد. اما آیا او حق ندارد از خود بپرسد چرا باید همچنان در آرزوى آینده‏اى بهتر بماند و استعدادها و توانمندى‏هایش به دست خزان سپرده نشوند. به راستى آیا او حق ندارد؟

2

بافت اجتماعى در روستاها معمولاً بر اساس نهاده‏هاى سنتى پایه‏گذارى مى‏شود. این نهاده‏ها در طى قرون و روزگاران متمادى، معیارهاى مشخص و خاصى را در محیط اجتماعى روستا به وجود مى‏آورند که وفق طبیعت زندگى روستایى مى‏باشد. بر این اساس تغییر محکمات که بر بنیاد سنت و آداب و رسوم قومى استوار مى‏باشد، نیازمند زمانى طولانى و دراز است که همین با شتابزدگى ذاتى جوان و جوانى سازگارى نمى‏یابد و پسران و دختران جوان روستایى را در فرآیند رفتارى متفاوت با محیط زندگى خود قرار مى‏دهد. دختر روستایى هم مى‏خواهد و هم حق دارد نقشى در جامعه محدود روستاى خود داشته باشد و از ایستایى در تعیین و وزن ارزش اجتماعى خویش به تکاپو و حرکت برسد و این موضوعى است که دختر روستایى با توجه به تغییرات سریع زمانه به آن نیازمند است. در جهان کنونى، علم و دانش چنان حرکت رو به جلو و بالنده‏اى دارد که تقریباً هیچ کدام از عوامل اساسى زندگى، بدون دقت نظر و مطالعه به حال خود رها نمى‏شوند. امروزه هزاران رشته علمى، دمادم زندگى بشر را تغییر مى‏دهند و دستاوردهاى نو و جدیدى را به ارمغان مى‏آورند. در چنین شرایطى چرا باید دختران جوان روستایى با موانع بسیارى در کار ساختن امروز و فرداهایشان باشند؟ اهمیت توجه به دختران جوان روستایى نباید کمتر از توجه به دختران شهرى باشد. آنان نیز خواستار رشد و تکامل عواطف، امیال و گرایش‏ها و مهارت‏هاى اجتماعى‏شان مى‏باشند و متأسفانه هنوز هم هستند روستاییانى و روستاهایى که معتقدند دختران‏شان نیازى به درس و دانش نداشته و همان بهتر که اصلاً بى‏سواد بمانند! حال آنکه دختران و زنان روستایى در ایفاى نقش‏هاى متنوع‏شان، سهم بسزا و تعیین‏کننده‏اى در بهزیستى و توسعه معیشت روستایى و نیز رفاه کودکان دارند و رشد موقعیت دختران و زنان روستایى و دسترسى آنان به امکانات برابر تحصیلى، آموزشى، کسب اعتبار مالى و سایر خدمات اجتماعى، تأثیر مستقیمى در توسعه اجتماعى، اقتصادى و فرهنگى کشور خواهد داشت. توجه و تقویت زنان و دختران روستایى باعث خواهد شد تا آنان کنترل بیشترى در زندگى خود و نفوذ بیشترى بر تصمیمات خانواده و اجتماعى‏شان داشته باشند. به عنوان مثال، اگر زنان و دختران جوان روستایى تحت آموزش‏هاى خدمات بهداشتى قرار داشته باشند در به کارگیرى روش‏هاى بهداشتى در خانواده موفق‏تر عمل خواهند نمود و یا بر مشکلاتى از قبیل تغ
ذیه در خانواده، رعایت درست و صحیح اصول بچه‏دارى، کنترل موالید و تنظیم خانواده فایق آیند.

3

با عطف توجه به اینکه دختران جوان روستایى پرورش‏دهندگان نسل‏هاى فرداى جامعه هستند، توجه به آنان و اعاده حقوق اجتماعى‏شان اهمیت صدچندانى مى‏یابد. این مسئله از آنجا خود را نشان مى‏دهد که اصولاً در کشورهاى جهان سوم دختران نسبت به پسران از سطح بهداشت، تغذیه، آموزش و کیفیت زندگى پایین‏ترى برخوردار مى‏باشند. حال آنکه دختران جوان روستایى همانند پسران نیازمند اجتماعى‏شدن، تقویت اعتماد به نفس و خلاقیت‏هاى فردى و اجتماعى، تقویت روحیه رهبرى و تقویت روحیه نوگرایى هستند.
اینک زمانى است که موانع خانوادگى از قبیل عدم آگاهى نسبت به چگونگى برخورد با دختران جوان و عدم باور نسبت به توانایى‏هاى دختران روستایى و تبعیض‏هاى ناروا میان پسران و دختران برداشته شود و آداب و سنن غلط و تفکرات پوچ ریشه‏کن شوند و با حفظ شخصیت دختران جوان روستایى به راهکارهاى تواناسازى آنان در مشارکت‏هاى اجتماعى توجه شود و امید داشت که استعدادهاى بالقوه و سرشار دختران جوان روستایى و خلاقیت‏هایشان شکوفا شده و مشارکت آنان در سازندگى کشور گسترش یابد.

منبع آمارى: جهاد روستا، سال چهاردهم، شماره 314؛ بنا به آمار سازمان ملل متحد.